راهکار مشاوران املاک برای حمایت از مستاجران


حسام عقبايي در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري تسنيم با بيان اين‌كه رشد قيمت مسكن از موجبات افزايش اجاره‌بهاست، اظهار كرد: در سال‌هاي اخير قاعدتا درآمد مستاجران متناسب با رشد قيمت اجاره بها نبوده خصوصا در سال جاري. دولت امسال شعاري داده درخصوص افزايش حقوق يا مصوبه‌اي داشته كه حقوق‌ها را در مرز 20 درصد افزايش بدهد. وي ادامه داد: اگر اين موضوع محقق شود قاعدتا اين 20 درصد افزايش حقوق كارمندان و كارگران كه عموم مستاجران را تشكيل مي‌دهند و بيشتر بحث ما هم همين طبقه از مستاجران هستند در سبدهاي مختلف خانوار بايد تقسيم بشوند. البته سبد بهداشت، سبد آموزش و ساير سبدهايي در خانوارها وجود دارد و قاعدتا -اين 20 درصد- كفاف متوازن شدن پرداخت اجاره بها با رشدش را نمي‌دهد. وي افزود: از سوي ديگر حركت عملياتي و اجرايي از ناحيه دولت‌ها براي قشر مستاجر نديده‌ايم. در سال 97 هم اين تجربه را داشتيم عليرغم اينكه رشد قيمت مسكن به ميزان سال 96 نسبت به سال 97 كمتر بود ولي بسياري از مستاجران در شهرهاي بزرگ از مناطق شمالي به مناطق مياني آمدند، از مياني به جنوب رفتند و از جنوب شهر به حاشيه شهرها. رئيس سابق اتحاديه مشاوران املاك با بيان اين‌كه اين اتفاق به دليل عدم توانمندي پرداخت اجاره‌بها روي داد، تصريح كرد: لذا بنيه مالي كه در بانك‌ها و به اصطلاح تسهيلاتي كه دولت مي‌توانست در برنامه بودجه سال 98 اين موضوع را پيش‌بيني كند، انجام مي‌داد و جلوي حركت‌هاي خاص بانك‌ها كه بيشتر بنگاه‌داري بود را مي‌گرفت. عقبايي گفت: بايستي فعاليت بانك‌ها به سمت و سوي توسعه‌اي و نگاه مردم‌محور حركت كند. در اين راستا حداقل يك سري تسهيلات براي برخي دهك‌هاي ضعيف و متوسط جامعه در نظر گرفته مي‌شد. به‌عنوان مثال كميته امداد يا نهادهاي حمايتي ديگر تسهيلات ويژه‌اي را به مستاجران خصوصا در شهرهاي بزرگ ارائه مي‌دادند كه اينها بتوانند خود را با رشد اجاره بها همسان‌سازي كنند. وي ادامه داد: منظورم از ارائه وام، تسهيلات است كه هم مبلغ آن موثر باشد، مدت بازدهي آن و هم سودش يك سود كم و موثري باشد. اين كار بايد در جهت ماندگار شدن دهك‌هاي ضعيف و متوسطي كه در تهران يا شهرهاي بزرگ استقرار دارند، انجام شود. مهاجرت اين اقشار چه بسا به دليل اين‌كه شغلشان در آن شهر است يا فرزند آنها در آن شهر به مدرسه مي‌رود يا همسرشان در آن شهر سركار مي‌رود به مفهوم مهاجرت معكوس دلخواسته و به اصطلاح از سر راضي بودن نيست. اين مهاجرت از سر ناچاري است و اين خودش هزينه‌هاي بسيار زياد فرهنگي و اجتماعي چه در بُعد سوخت، ترافيك آلودگي هوا و اعصاب و روان و مشكلات ديگر براي مردم ايجاد مي‌كند. وي با تاكيد بر اين‌كه دولت بايد در بخش اجاره‌نشيني تسهيلاتي را به مستاجران پرداخت مي‌كرد، اظهار كرد: دولت قاعدتا بايد به سمت و سوي توليد مسكن استيجاري مي‌رفت و اين كار را از دهه‌هاي قبل با ارائه زمين و تسهيلات ويژه و ترغيب و تشويق انجام مي‌داد و مالكان را به توليد سازه‌هاي پايدار ترغيب مي‌كرد. سازه‌هايي كه نه اين‌كه عمرشان به 10، 15 سال برسد تلقي كلنگي محسوب شود. سازه‌هايي كه در همين تهران هستند و عمرشان بيش از نيم قرن است و قيمتشان از آپارتمان‌هاي نوساز گرانتر است. يعني ما سازه‌هايي در تهران داريم كه عمرشان از نيم قرن هم گذشته اما از آپارتمان‌هاي نوساز گرانتر هستند. نايب رئيس اول اتحاديه مشاوران املاك با بيان اين‌كه اين سازه‌ها سازه‌هاي پايداري هستند، افزود: بايد توليدكنندگان مسكن ترغيب شوند و زمين و تسهيلات مناسب در اختيار آنها قرار گيرد. دولت به توليدكنندگان بگويد در قبال زمين و وام 10 سال مكلف هستيد كه اين سازه را با قيمتي كه ما تعيين مي‌كنيم در اختيار مردم مردم قرار دهيد. مثلا دولت با يك قرارداد مشخصي ميزان رشد اجاره‌بهاي سالانه را مشخص كند به مدت 5 سال به مدت 10 سال سند اجاره‌داري داشته باشد و بعد به سرمايه‌گذار بگويد بعد از 10 سال خودت مي‌تواني بهره‌برداري كني. عقبايي تاكيد كرد:‌ اين سازه آنقدر پايدار است كه سازنده بتواند حتي 4 دهه و 5 دهه ديگر از آن بهره‌برداري كند و استفاده خودش را برده و توجيه اقتصادي داشته باشد. اين مسئله باعث ترغيب سازنده براي ورود به چنين طرح‌هايي مي شود. وي ادامه داد: با توجه به اين‌كه اين نوع اقدامات انجام نگرفته است، پيشنهادم اين بود كه ارائه اين نوع تسهيلات مي‌توانست به دهك‌هاي متوسط و ضعيف جامعه در بازار اجاره‌بها كمك كند.